Algemene Vereniging voor Natuurbescherming voor 's Gravenhage en omstreken
AVN site » Haagwinde » Onderhoud van bomen in brede middenbermen

Onderhoud van bomen in brede middenbermen

In onze stad zijn meerdere wegen met een brede, groene middenberm. Zo’n groenstrook leent zich uitstekend om te beplanten met bomen. Deze aanplant zorgt voor een rustig beeld voor de weggebruiker, zeker als het tegemoetkomende verkeer door het groen wordt afgeschermd. Ook is er vaak sprake van een ecologische verbinding tussen groengebieden.
Een fraai voorbeeld van zo’n bomenberm vormde tot dit voorjaar de Lozerlaan. Met name het deel tussen de Escamplaan en de Erasmusweg. Dit is een belangrijke en zeer drukke uitvalsweg die aansluit op de N-211 richting snelweg. Deze berm was jarenlang een grasberm zonder bomen, tot ca 25 jaar geleden. Er zijn toen eiken en beuken in los verband aangeplant; dus niet in rijen. Deze groeiden hier prima en op zeker moment ontstond het beeld van een aantrekkelijk groenscherm. De bomen werden namelijk niet of nauwelijks gesnoeid, zodat zij breed konden uitgroeien en de takken hingen laag boven de grond. Zodoende hielden de bomen het tegenliggend verkeer uit beeld.  

Noodzaak om te snoeien?
In juni jl. is de gemeente zeer rigoureus aan de slag gegaan om deze halfwas bomen te snoeien. Dit was in feite hun eerste snoeibeurt. De meeste bomen werden tot wel 5 meter hoogte opgekroond. Dit betekent dat er een kale stam ontstaat van maaiveld tot 5 meter hoog. Veel bomen verloren zelfs met deze ene snoeibeurt wel 50 % van hun kroonvolume, en dat terwijl voor snoei waarbij meer dan 30 % van het kroonvolume wordt gekapt  een kapvergunning is vereist. Bij navraag verklaarde de groenbeheerder dat het was gedaan ten behoeve van het verkeer. Laaghangende takken zouden kunnen hinderen en het uitzicht op de kruispunten zou belemmerd worden. Verder wil men ruimte maken om het gras te kunnen maaien.  De bermen waarin deze bomen staan zijn ruim 8 meter breed en bieden voldoende mogelijkheden om de takken zo te snoeien dat er nog een fatsoenlijke kroon overblijft. Dus niet tot op de stam afzagen maar zodanig inkorten dat het verkeer er geen last van heeft en de boom nog boom blijft.  De bomen die in het midden van de berm staan, hoeven dan niet of nauwelijks gesnoeid te worden. De bomen ter hoogte van de kruisingen waren al regelmatig gesnoeid en blokkeerden nauwelijks het uitzicht. Bovendien staan bij iedere kruising verkeerslichten dus is daar de veiligheid niet in het geding. De noodzaak om het gras te maaien speelt een beperkte rol als de bomen laag vertakt zijn, omdat in zo’n situatie het gras daar duidelijk minder groeit. Bovendien moet je je afvragen of je bomen moet offeren ten behoeve van de grasgroei.



Zonnebrand bij beuken

Bij zulk rigoureus opkronen ontstaan er wel grote nadelen voor de boom. Hoog opkronen van een beuk in één snoeibeurt levert een groot risico op voor zonnebrand op de kale bast. Daar kan de boom gemakkelijk dood aan gaan. De groenbeheerder heeft dit risico overigens goed ingeschat en de stammen van alle gesnoeide beuken zorgvuldig met jute omwikkeld.

Hoe het ook kan
In de middenberm van de Schaapweg (grens Den Haag-Rijswijk) zijn ook beuken en eiken in los verband geplant. De beuken zijn hier niet opgekroond, zodat deze een mooi beeld geven van een beuk in zijn natuurlijke vorm. De eiken zijn wel opgekroond. Deze berm is ongeveer even breed als de Lozerlaan. De bermbeplanting levert een aantrekkelijk contrast op met de laanbeplanting van lindes aan beide kanten van de weg. Op de kruising van de Mozartlaan met de Ockenburghstraat staan enkele mooie voorbeelden hoe je ook kunt omgaan met bomen in brede middenbermen. Hier treffen we onder andere een aantal halfwas zuileiken en berken in groepjes van 3 exemplaren. Deze zijn niet opgekroond en zodoende tot de grond toe prachtig vertakt. Dit geeft toch duidelijk een heel ander, natuurlijker beeld dan al die opgekroonde staken. Het is duidelijk dat bomen langs straten en wegen regelmatig moeten worden gesnoeid ten behoeve van het verkeer. Doorgaans is een vrije doorrijhoogte nodig van 4.20 meter. Maar de AVN is wel van mening dat in bepaalde situaties een ander beheer- en snoeibeleid kan worden toegepast. Wij hopen dat de gemeente ook kansen ziet om in meer situaties een zuiniger snoeibeleid toe te passen.